Παρασκευή 29 Μαΐου 2009

ΧΑΛΑΡΑ...


Η ανία λέει, είναι απλά σύμπτωμα χαμηλών επιπέδων προσοχής και είναι και ευπρόσδεκτη και απαραίτητη. Για να αναπτύξουμε την προσωπικότητά μας, για να δούμε κατά πρόσωπο τον εαυτό μας και να τον γνωρίσουμε καλύτερα, έχουμε ανάγκη από περιόδους απραξίας. Χωρίς ανία δεν υπάρχει δημιουργία, ούτε σε πολιτικό ούτε σε καλλιτεχνικό ή επιστημονικό επίπεδο. Χωρίς ανία, δεν καλλιεργείται ούτε η φαντασία ούτε η ανεξαρτησία. Να ένας λόγος για τον οποίο η Εκκλησία πάντα την πολέμησε. Και φτάσαμε σήμερα στον Ηomo freneticus, που τρώει φαστ-φουντ και αναζητεί ταίρι στο speed dating.

Δεν ήταν πάντα έτσι. Κατά την Αναγέννηση, οι μελαγχολικοί ταυτίζονταν με τους πνευματικά ανώτερους ανθρώπους: ένας υπερδραστήριος άνθρωπος σπανίως ήταν διάνοια.

Η δυσφήμηση της ανίας άρχισε όταν ο προτεσταντισμός και το αγγλοσαξονικό μοντέλο απέκτησαν τον έλεγχο του κόσμου. Ο γάλλος ψυχίατρος Λεμουάν πιστεύει ότι έπαιξε ρόλο και η σύνδεση της ανίας με τον αυνανισμό. Όταν βαριέσαι, έχεις μεγαλύτερες πιθανότητες να αρχίσεις να ...παίζεις. Αλλά ούτε το ένα ούτε το άλλο έκαναν ποτέ κακό. Αντιθέτως: λέγεται ότι ο Αϊνστάιν βαριόταν πολύ όταν ήταν μικρός (δεν ξέρουμε πόσο συχνά αυνανιζόταν).

Η ανία υπάρχει από τότε που υπάρχει πολιτισμός, λέει ο Γάλλος ψυχίατρος σε συνέντευξή του στη Λιμπερασιόν με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του «Ανία, τι ευτυχία!» (εκδ. Αrmand Colin).
Σε λαούς κτηνοτρόφων, όπως οι Μασάι στην Αφρική, δεν συναντάται η ανία.
Τα τελευταία χρόνια πάντως, με την άνοδο και του ανατολίτικου μοντέλου, παρακολουθούμε μια σταδιακή αποκατάσταση της ανίας. Ας χαλαρώσουν λοιπόν οι γονείς, που τραβάνε τα παιδιά τους από το ποδόσφαιρο στο χορό κι από τα αγγλικά στην πισίνα! Ας μην ανησυχούν όταν τα ακούνε να παραπονούνται ότι βαριούνται και δεν έχουν τι να κάνουν.
Όπως έλεγε κι ο συγγραφέας Πωλ Μπουρζέ, «ο μοντέρνος άνθρωπος είναι ένα ζώο που πλήττει». Αν του στερήσουμε αυτό το δικαίωμα, παρεμβαίνουμε αρνητικά στην ανάπτυξή του.

Πέμπτη 28 Μαΐου 2009

RANDY PAUSCH: THE LAST LECTURE...


Ο Randy Pausch, πατέρας τριών παιδιών, καθηγητής στο Carnegie Mellon, με άσχημη διάγνωση (μεταστατικός καρκίνος στο πάγκρεας) και ακόμα πιο άσχημη πρόγνωση (πέρυσι τον Αύγουστο είχε maximum εξάμηνο - κι όμως είναι ακόμα εδώ!), ένας απίστευτος τύπος, τον περασμένο Σεπτέμβρη συμμετείχε ως ομιλητής στον κύκλο διαλέξεων του CM, Journeys (όπου οι ακαδημαϊκοί του CM μοιράζονται τις σκέψεις, τους ανα-στοχασμούς και τα μαθήματα ζωής που πήραν κι έδωσαν κατά τη διάρκεια της προσωπικής και επαγγελματικής τους πορείας).
Η Τελευταία Διάλεξη του Randy Pausch αφορά όσα θα ήθελε να μοιραστεί μαζί μας ο ομιλητής αν αυτή ήταν η τελευταία του ευκαιρία να μιλήσει δημοσίως!! Έγινε δε τρελό hit, με εκατομμύρια θεάσεις στο youtube, αναπαραγωγή στην Oprah, έκδοση σε βιβλίο, αφιέρωμα στο ABC κλπ. Και το άξιζε.

Ένας δημιουργικότατος άνθρωπος, που γνωρίζει πως δεν θα δει τα παιδιά του να μεγαλώνουν μας δίνει συμβουλές για το πως να πραγματοποιήσουμε ακόμα και τα πιο άγριά μας όνειρα και μας υπενθυμίζει πως καμιά φορά είναι καλό τα όνειρά μας να είναι μνημειώδη!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ...

Ένα εξαιρετικό βιβλίο του Ντάνιελ Γκίλμπερτ.
Όπως γράφει και ο συγγραφέας, παρά την αναφορά της λέξης «ευτυχία» στον τίτλο , το βιβλίο δεν είναι εγχειρίδιο για το πώς να γίνει κανείς ευτυχισμένος. Το εν λόγω βιβλίο περιγράφει όσα έχει να πει η επιστήμη για το πώς και πόσο καλά μπορεί ο ανθρώπινος νους να φανταστεί το μέλλον του, και να προβλέψει τι θα τον ικανοποιήσει πιο πολύ.
Ό γρίφος αυτός έχει απασχολήσει τους κορυφαίους διανοητές για πάνω από 2 χιλιάδες χρόνια και εντάσσεται σε ένα φιλοσοφικό πλέγμα αναζητήσεων μαζί με ζητήματα όπως το νόημα τη ζωής, ο φόβος του θανάτου, ο σκοπός της ζωής κ.α.

Dan Gilbert on our mistaken expectations:

Τετάρτη 27 Μαΐου 2009

ΜΙΜΗΔΙΑ...

Οι ιδέες μπορούν να θεωρηθούν σαν αναπαραγόμενες μονάδες, οι οποίες όταν δίνουν εξελικτικό πλεονέκτημα στον φορέα τους, αρχίζουν να εξαπλώνονται στον γενικό πληθυσμό. Κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά μιας ιδέας ή μιας ιδεολογίας (ενός μιμήδιου σύμφωνα με τον Ντώκινς) μπορούν να την κάνουν να εξαπλώνεται ταχύτατα σε μια κοινωνία.

Για παράδειγμα, αν μια ιδεολογία είναι εύκολη να την ακολουθήσεις, κάνει αυτούς που την ασπάζονται να αισθάνονται χαρούμενοι, τους προστάζει να κάνουν πολλά παιδία και να μιλάνε σχετικά με αυτήν σε όσους ανθρώπους γνωρίζουν, προφανώς θα εξαπλωθεί γρήγορα.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι θρησκείες που επιβιώνουν έχουν τέτοια χαρακτηριστικά. Καμία θρησκεία δεν θα μπορούσε να επιβιώσει αν ήθελε χρόνια να την κατανοήσεις, ή αν πρόσταζε τους πιστούς να μην κάνουν παιδιά και να μην μιλάνε γι αυτήν!

Susan Blackmore on memes and "temes":

Το μυρμήγκι και τα μιμίδια:
Όχι, δεν είναι παραμύθι του Αισώπου, είναι ομιλία του Daniel Dennett για τη δύναμη των μιμιδίων.
(θεϊκός ορισμός: "virus: a string of nucleic acid with attitude").

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΥΝΟΜΩΣΙΑΣ...

Έμαθαν όλοι και μηρυκάζουν πως όταν θέλεις κάτι πολύ το σύμπαν συνομωτεί για να τ΄αποκτήσεις.
Μεγαλύτερη μαλακία δεν ειπώθηκε.
Μπορεί να παίζεται το κατά πόσον ορίζουμε οι ίδιοι τη μοίρα μας, και η πορεία της ζωής μας να καθορίζεται από τυχαία συμβάντα, καρμικές συγκυρίες και συμπαντικές αλληλεπιδράσεις, αλλά δεν υπάρχει κανένας παράξενος ελκυστής εκεί έξω που να εξασφαλίζει σταθερά στον καθένα από μας το match point της προσδοκίας του.
Από κει κι ύστερα είναι γεγονός ότι με πολλή "δουλειά" και επιμονή πετυχαίνει κανείς τα ακατόρθωτα.
Καμιά φορά χρειάζεται να επιμείνει μέχρι τελικής πτώσεως.
Και συμβαίνει: όταν πάψει να αγωνίζεται και να το περιμένει, τότε αποδίδουν καρπούς οι κόποι του, σαν απ΄το πουθενά.
Η συμπαντική συνομωσία που λέγαμε...

ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ: ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΣΚΕΨΗ...


Το βιβλίο αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο είναι ένα σχόλιο του Νίτσε πάνω στο έργο του Σοπενχάουερ και το δευτερο αποσπάσματα από το έργο του Σοπενχαουερ.

To κομμάτι που εντυπωσιάζει περισσότερο είναι το κομμάτι που μιλάει για τον έρωτα.

Καθόλου μυστήριο για τους επιστήμονες πια, το γιατί ερωτευόμαστε ανθρώπους τόσο διαφορετικούς από μας, τι μας τραβάει σε κάποιους και τι μας απωθεί, πως από το πρώτο φιλί ξέρουμε αν θέλουμε κάποιον ή όχι.

Το Φεβρουάριο του 2008 σε άρθρο του TIME αναλύονται οι θεωρίες της εξελικτικής βιολογίας σχετικά με τον έρωτα : “ Scent not only tells males which females are primed to conceive, but it also lets both sexes narrow their choices of potential partners. Among the constellation of genes that control the immune system are those known as the major histocompatibility complex (MHC) which influence tissue rejection. Conceive a child with a person whose MHC is too similar to your own, and the risk increases that the womb will expel the fetus. Find a partner with sufficiently different MHC, and you’re likelier to carry a baby to term”.

Όλα τα έχει βρει η βιολογία, μόνο που άργησε κανά δυο αιώνες γιατί ο Σοπενχάουερ τα είχε πει γύρω στα 1850:

« Έτσι λοιπόν ο καθενας κατ’αρχην προτιμάει και ποθεί με θέρμη τα ωραιότερα άτομα, δηλαδη εκείνα που εκπροσωπούν τον καθαρότερο τύπο του γένους. Κατά δεύτερο λόγο αναζητάει στο άλλο άτομο εκείνες ακριβώς τις καλές ιδιότητες που αυτός δεν έχει ή μερικές φορές και τις ατέλειες ακόμα που είναι αντίθετες με τις δικές του και που τις βρίσκει ωραίες. Έτσι π.χ. εξηγείται γιατί οι μικρόσωμοι άνδρες προτιμούν τις μεγαλόσωμες γυναίκες, οι ξανθοί τις μελαχρινές κλπ. Ο μεθυστικός ενθουσιασμός που πιάνει τον άνδρα στη θέα μιας γυναίκας με ομορφιά που ανταποκρίνεται στο ιδανικό του και τον κάνει να νομίζει πως μόνο αν ενωθεί μαζί της θα νιώσει την υπέρτατη ευτυχία δεν ειναι τίποτε άλλο απ’τη λογική του είδους που αναγνώρισε το καλοφτιαγμένο συμπλήρωμα του και που μέσα απ’αυτό θέλει να διαιωνιστεί».

Για τις Γυναίκες, δεν φτάνει που είναι απαισιόδοξος και μηδενιστής είναι και μισογύνης. Ανώριμες, άμυαλες, υποκρίτριες, ψεύτρες, άπιστες, ειναι μερικοί από τους επιεικείς χαρακτηρισμούς για τις γυναίκες της εποχής του. Ο γάμος είναι πάντα προς όφελος των γυναικών που δε δουλεύουν και παίρνουν και το (σπουδαίο) όνομα του άντρα τους.

Βέβαια αν ζούσε σήμερα ο Σοπενχαουερ ίσως να έκανε μια λίγο τροποποιημένη ανάλυση για τα δυο φύλα.

Χαρακτηριστικό είναι ότι κάθε φορά που ανοίγεις το βιβλίο βρίσκεις ένα κομμάτι με πρωτότυπη σκέψη με πράγματα που σε συγκινούν και ενίοτε σε εξοργίζουν.

Και ένα απόσπασμα σχετικά με τη σημασία του ερωτικού ενστίκτου στη ζωή μας, μια και βιολογία και φιλοσοφία συμφωνούν ότι είναι το δυνατότερο από όλα τα ενστικτα του ανθρωπου, ίσως δυνατότερο και από αυτό της αυτοσυντήρησης:

Από το ΤΙΜΕ :

“ People compose poetry, novels, sitcoms for love,” says Elen Fisher, an antrhropologist at Rutgers University. “They live for love, die for love, kill for love. It can be stronger than the drive to stay alive.”

Και ο Σοπενχάουερ:

« Επομένως, αν λάβουμε υπόψη τη σημασία που παίρνει ο έρωτας σε κάθε στάδιο του και σε κάθε διαβάθμιση του, όχι μονάχα στις κωμωδίες και στα μυθιστορήματα αλλά και στον πραγματικό κόσμο, όπου μαζί με την αγάπη για την ύπαρξη αποτελεί το δυνατότερο και δραστηριότερο κίνητρο, αν συλλογιστούμε πως απασχολεί συνεχώς τη δράση του νεαρότερου μέρους της ανθρωπότητας, πως είναι ο τελικός σκοπός κάθε ανθρώπινης ενέργειας, πως έχει τη δύναμη να προξενήσει προβλήματα ακόμη και στις σπουδαιότερες υποθέσεις, πως μπορεί να διακόψει ξαφνικά τις πιο αυστηρές απασχολήσεις, πως έχει τη δύναμη να ταράξει τις πιο ισορροπημένες ψυχές, πως χωρίς κανένα δισταγμό αφήνει τις ανοησίες του να εισχωρήσουν μέσα στις διπλωματικές διαπραγματεύσεις και τις έρευνες ακόμα και των σοφών, πως φτάνει ως το σημείο να χώνει τα μελωμένα ραβασάκια του και τις τρίχες των μαλλιών της κόρης των ονείρων ακόμα και μέσα στα χαρτοφύλακια των υπουργών ή ανάμεσα στις σελίδες των φιλοσόφων,…πως τον τίμιο άνθρωπο τον κάνει άτιμο, προδότη τον πιο έμπιστο, πως φαίνεται εμπνευσμένος από δαιβολικό πνεύμα – ω! Τότε μας έρχεται να φωνάξουμε: «Μα γιατί τόσος θόρυβος; Για ποιο σκοπό όλη αυτή η φασαρία, όλη αυτή η μανία…» Και απαντάει ο ίδιος λίγο παρακάτω: «Πραγματικά δεν πρόκεται για τίποτε λιγότερο απ’την παραγωγή της μέλλουσας γενιάς.»

(Πηγή: http://annabooklover.wordpress.com)

ΤΟ ΚΙΝΕΖΙΚΟ ΔΩΜΑΤΙΟ...

chinese1

Είναι ένα βιβλίο της Κατερίνας Χρυσανθοπούλου, που με αφορμή την ιστορία ενός αρκετά αντικοινωνικού νεαρού, ενός πληροφορικάριου, με ελάχιστους φίλους και πολλούς εικονικούς γνωστούς, λάτρη των παιχνιδιών ρόλων και των τσοντοσάιτ, μας μυεί στον κόσμο των γνωσιακών επιστημών (cognitive sciences).

Η υπόθεση και οι ήρωες που φτιάχνει η συγγραφέας είναι μόνο το πρόσχημα, είναι η αφορμή για να μιλήσει γι αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες επιστήμες και την αναζήτηση τους στα βάθη του ανθρώπινου εγκέφαλου. Οι προσπάθειες για δημιουργία σκεπτόμενων ρομπότ, οι διαφορετικές θεωρίες αρχιτεκτονικής κατασκευής υπολογιστικών μηχανημάτων, η φιλοσοφία πίσω από αυτές, οντολογία, επιστημολογία και πληροφορική, όλα μπερδέυονται στην ιστορία μας και μας κάνουν ένα ωραίο μάθημα. Αυτό ίσως είναι και το μειονέκτημα αυτού του βιβλίου, είναι τόσος ο όγκος πληροφοριών που αδυνατείς να τον εμπεδώσεις…

Οι διάλογοι του ήρωα με τη δικυτακή του φίλη, στην άλλη άκρη του Ατλαντικού δεν είναι τυχαίοι διάλογοι ανθρώπων που γνωρίστηκαν σε τσατ ρουμ. Είναι υλικό για διάλεξη με θέμα τη γνώση,τις νοητικές δομές, τη μνήμη κι ένα σωρό άλλα.

Η υποτυπώδης πλοκή έχει ένα πολύ ενδιαφέρον γύρισμα στο τέλος…

Το βιβλίο δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα, είναι ενδιαφέρον αν το διαβάσεις ως εισαγωγή στις γνωσιολογικές επιστήμες.